Współczesna ortodoncja

Nazwa ortodoncja wywodzi się od greckich słów orthos oraz odontus, oznacza „prosty ząb”. Samo prostowanie zębów nie jest jednak jedynym zadaniem ortodoncji. Całość specjalności to badanie narządu życia u dzieci w czasie wzrostu, zapobieganie jego nieprawidłowemu rozwojowi i dopiero jako ostatni element, korygowanie wszystkich nieprawidłowości.

W leczeniu ortodontycznym można stosować aparaty ortodontyczne, ale istotne znaczenie ma też bioterapia, czyli proste ćwiczenia wykonywane przez samego pacjenta.

Proces leczenia ortodontycznego

Diagnostyka to zawsze pierwszy krok w leczeniu. Wykonuje się zdjęcia szczęki, rentgenowskie i klasyczne, oraz gipsowe modele szczęk. Na podstawie diagnostyki tworzy się plan leczenia. Jego szczegóły, w tym także koszty, omawia się z pacjentem. Rdzeniem leczenia jest założenie aparatu i jego regularna kontrola. Pacjent jest też dokładnie instruowany, jak radzić sobie z higiena oraz z samym aparatem. Po zakończeniu leczenia zdejmuje się aparat i zakłada retencję, czyli mechanizm zapobiegający cofnięciu się efektów leczenia. Skuteczne przejście całej procedury pozwala na przywrócenie prawidłowego zgryzu i właściwego kształtu jamy ustnej, co jest korzyścią estetyczną i zdrowotną. Czasami można poprawić w ten sposób nawet niektóre wady wymowy.

Kwestia wieku pacjenta

Ocenę zębów można prowadzić od momentu, kiedy zęby się pojawią, ale czas na pierwszą wizytę u ortodonty jest w chwili, kiedy dziecko osiąga 6 rok życia. Leczenie aparatami ruchomymi może zacząć się w wieku 8-12 lat, a stałymi nie prędzej niż w wieku 12-14 lat. Leczenie u osób dorosłych jest jak najbardziej możliwe i skuteczne, ale zwykle jest długotrwałe.

Wskazania do wizyty w gabinecie ortodonty

Krzywe zęby stałe to wskazanie oczywiste, ale rozpoznawane późno. Do ortodonty rodzic powinien zgłosić się z dzieckiem, jeśli zauważy na jego twarzy wyraźną asymetrię lub struktury takie jak cofnięta broda. Wskazaniem są też patologiczne nawyki typu obgryzanie paznokci lub ssanie kciuka. Zawsze w przypadku wady wymowy dobrze jest zasięgnąć opinii ortodonty. Powinien on zbadać dziecko także wtedy, gdy dziecko uporczywie oddycha przez usta, na przykład w związku z przewlekłymi alergicznymi nieżytami nosa.

Korekcja estetyczna

W przypadku wad zgryzu bardzo często istnieje konieczność wykonywania korekt estetycznych. Zazwyczaj jest to usuwanie kamienia i wybielanie zębów, ponieważ krzywe zęby są bardziej narażone na takie patologie, ale w przypadkach niektórych stłoczeń i zwłaszcza zgryzu krzyżowego, konieczne bywa mechaniczne modelowanie koron zębowych.